Testaccio begint met een berg gebroken kruiken en de geur van een keuken die nooit helemaal is dichtgegaan. Het eerste wat je opvalt is geen monument maar een ritme: brede straten, wasgoed, mannen die kaarten buiten de bars aan de Via Mastro Giorgio, en het gevoel dat lunch hier nog steeds belangrijker is dan welke route dan ook. Dit is Rome ten zuiden van de Aventijn, een wijk gebouwd naast de rivierhaven en het Mattatoio, en het behoudt de arbeidersmentaliteit van zijn verleden. Het eten verraadt het. Testaccio groeide op met de stukken die andere wijken afwezen, en het is er nooit helemaal mee gestopt.
Waar Testaccio bekend om staat
Testaccio’s verhaal staat in zijn geografie gegrift. Monte Testaccio — Monte dei Cocci voor de lokale bevolking — rijst 35 meter boven het vlakke stratenpatroon uit, volledig gemaakt van de verbrijzelde terracotta amforen die ooit olie en wijn naar de oude rivierhaven brachten. Naar schatting 53 miljoen gebroken kruiken vormen de heuvel, een typisch Romeinse manier om een monument te bouwen: door alles weg te gooien en eeuwen later te ontdekken dat het afval de architectuur was. Aan de voet stond het Mattatoio, Europa’s grootste slachthuis toen het in 1888 opende, en de kookkunst van de wijk draagt nog steeds de erfenis van die economie. De arbeiders werden deels betaald met de quinto quarto, het vijfde kwart van het dier — pens, staart, hart, zwezerik — en Testaccio verhief die stukken tot canon. Coda alla vaccinara, trippa alla romana, rigatoni con la pajata: dit zijn geen erfgoedgerechten die voor menukaarten in het Engels zijn bedacht. Het is de moedertaal van de wijk.
Er is een ander Testaccio, stiller en literairder, en het ligt in dezelfde kleine straal. De Niet-Katholieke Begraafplaats herbergt Keats, Shelley en Antonio Gramsci onder cipressen en de marmeren Piramide van Cestius, een echte Romeinse graftombe uit ongeveer 12 v.Chr. die er onwaarschijnlijk kalm uitziet voor iets dat in de Aureliaanse Muur is opgenomen. De combinatie is puur Testaccio: een piramide, een begraafplaats, een slachthuis, een heuvel van aardewerk. Geen ansichtkaart had het beter kunnen plannen.
Waar te eten & drinken
Je komt naar Testaccio om te eten wat Rome nog steeds als het zijne beschouwt. Begin bij Felice a Testaccio aan de Via Mastro Giorgio, een instituut uit de jaren 1930 waar tonnarelli cacio e pepe aan tafel wordt gemengd met een pols die zo geoefend is dat het bijna onbeleefd lijkt. Reserveer vooraf. Dit is niet een van die plekken die overleven op de mythe van authenticiteit terwijl ze toeristen in een haast bedienen. Romeinen vullen de tafels, en ze komen niet alleen voor het theater.
Een paar straten verderop doet Flavio al Velavevodetto iets architectonischers. Het is gebouwd in Monte dei Cocci zelf, met een glazen paneel dat de amfoorscherven achter de eetzaal onthult. Je eet met de heuvel naast je, wat zo dichtbij Rome komt als een les in materiële cultuur tijdens de lunch. De carbonara is de voor de hand liggende bestelling, maar de polpette di bollito en coda alla vaccinara zijn de gerechten die je eraan herinneren dat deze wijk is gevormd door arbeid, niet door vrije tijd.
Voor de volle diepte, Checchino dal 1887 aan de Via di Monte Testaccio wordt al zes generaties door dezelfde familie gerund en blijft de tempel van de quinto quarto. Als je de orgaantraditie van de stad zonder verontschuldigingen wilt, is dit waar je moet zitten. Er is een discipline aan een plek als Checchino: geen behoefte om het menu uit te leggen, geen behoefte om de scherpe randjes weg te halen. Testaccio heeft altijd diners gerespecteerd die weten wat ze bestellen.
Katie Parla’s al lang bestaande keuze, Piatto Romano aan de Via G.B. Bodoni, blijft trouw aan seizoensgroenten en dagelijkse specials, waaronder rigatoni con la pajata. Perilli aan de Via Marmorata is de oude-garde trattoria voor gricia, amatriciana en carbonara zonder poespas. Agustarello aan de Via Giovanni Branca is nog een buurtkrak voor pajata en Romeinse klassiekers. En wanneer je een maaltijd wilt samenstellen in plaats van eraan te zitten, is Volpetti aan de Via Marmorata een van Rome’s grote salumerie, het soort delicatessenwinkel dat je het woord picknick doet heroverwegen.
Uitgaan
’s Nachts verandert Testaccio van register zonder van karakter te veranderen. De clubs hier zitten niet in anonieme kelders verstopt; ze zijn letterlijk in de basis van Monte Testaccio uitgehouwen, met de koele grotachtige ruimtes in de potschervenheuvel als achterkamers. Dat alleen al laat zien dat de wijk gevoel voor humor heeft. De strook langs de Via di Monte Testaccio vult zich laat, meestal ruim na middernacht, en de scene is gemengd, pretentieloos, en gelukkig vrij van fluwelen-touw-onzin. Er zijn discotheken, livemuziekruimtes en Latijns-Amerikaanse dansvloeren, en in het weekend kan de muziek tot 4 uur ’s nachts duren. Lichte slapers moeten de waarschuwing serieus nemen; alle anderen krijgen een van Rome’s vreemdste en meest duurzame uitgaanswijken.
Voordat de clubs wakker worden, doet de wijk aperitivo met meer overtuiging dan de meeste andere delen van de stad. L’Oasi della Birra op Piazza Testaccio is de klassieker: een enorme kelderbar met honderden bieren en wijnen, en een royaal all-you-can-eat buffet met kazen, vleeswaren en pasta dat bij je drankje is inbegrepen voor een vaste prijs. Rec 23, vlakbij de markt, handelt de overgang tussen dag en nacht af met minder ceremonie en meer volume — een dagelijkse vroege-avond aperitivo die op vrijdag- en zaterdagavonden verandert in een DJ-bar. Omdat veel dagjesmensen al weg zijn, drink je hier met bewoners. Dat maakt een verschil. Rome is altijd beter wanneer het stopt met het performen voor vreemden.
Dingen om te doen / wat te zien
De Niet-Katholieke Begraafplaats aan de Via Caio Cestio is het stille meesterwerk van de wijk. Het is een ommuurde tuin van cipressen en duttende katten, en er is iets bijna ondeugends aan het vinden van Keats’ graf hier, met zijn steen die luidt: “Hier ligt iemand wiens naam in water was geschreven.” Shelley en Antonio Gramsci liggen in de buurt begraven. Toegang is gratis, hoewel een donatie van een paar euro wordt gevraagd, en de begraafplaats is geopend van maandag tot zaterdag van 9u tot 17u, plus zondagochtend. Ga vroeg of laat, wanneer het licht zacht is en de plek aanvoelt als een ingehouden adem.
Erboven verheft zich de Piramide van Cestius, een echte oude Romeinse marmeren piramide-graftombe gebouwd rond 12 v.Chr. en nu opgenomen in de Aureliaanse Muur. Het is een van die Romeinse bezienswaardigheden die bijna te specifiek aanvoelt om echt te zijn, een monument uit een heel andere verbeelding. De stad heeft twee millennia besteed aan het ruimte maken voor vreemde dingen en dan doen alsof het altijd al vanzelfsprekend was.
Dan is er het Mattatoio op Piazza Orazio Giustiniani, het voormalige slachthuis dat herboren is als expositiecomplex. Een deel van MACRO, Rome’s museum voor hedendaagse kunst, is hier gevestigd, en de Città dell’Altra Economia brengt biologische markten, fairtrade winkels en evenementen. Het is een typisch Testaccio-achtige transformatie: vlees naar cultuur, industrie naar expositie, zonder de behoefte om de botten schoon te schrobben. Als je de wijk in één aanblik wilt, ga dan aan de rand van Monte Testaccio staan en kijk uit over de oude industriële gebouwen, de begraafplaats, de piramide en het verkeer dat er doorheen stroomt.
{{ATTRACTIES}}
Winkelen & markten
De Mercato di Testaccio is waar de wijk nog het meest zichzelf voelt. De overdekte markt verhuisde in 2012 naar een speciaal gebouwde hal tussen de Via Beniamino Franklin en Via Aldo Manuzio, en is ongeveer maandag tot zaterdag geopend van 7u tot 15.30u. Ga voor de middag als je goed wilt eten en de lunchdrukte wilt vermijden. Dit is geen markt om vanaf de zijkant te bewonderen; het is een plek om te grazen, te staan, te discussiëren, en weg te gaan met een tas die een beetje naar kaas ruikt.
De kramen zijn de reden. Mordi e Vai bij Box 15, gerund door ex-slager Sergio Esposito, vult rosettabolletjes met langzaam gegaarde Romeinse klassiekers — allesso di scottona met witlof, trippa, picchiapò — voor ongeveer €5. Het is een van die adressen die een wijk beter uitleggen dan welke plaquette dan ook. CasaManco bij Box 22 doet uitzonderlijke pizza al taglio met lang gefermenteerd deeg en inventieve seizoensgebonden toppings, verkocht per gewicht. Food Box bij Box 66 handelt de gefrituurde Romeinse canon: supplì, aardappelkroketjes, porchetta en artisjokken. In de buurt, Trapizzino Testaccio aan de Via Giovanni Branca is de originele tak van de nu wereldwijde keten, die driehoekige pizzabianca-zakjes vult met sudderstoofschotels. Als je moet begrijpen hoe Rome zich voedt tussen lunch en diner, spendeer dan een uur hier en kijk hoe de bakken leegraken.
En als je de wijk mee naar huis wilt nemen, is Volpetti aan de Via Marmorata de plek voor pecorino, guanciale en pastiera. Het is geen souvenirwinkel in de zin zoals het stadscentrum het woord graag gebruikt. Het is een voorraadkast met normen.
Waar te verblijven in Testaccio
Testaccio maakt een overtuigend pleidooi om te blijven, vooral als je meer om eten en het lokale leven geeft dan om het openen van je luiken voor een monument. Het is prijsvriendelijk en echt residentieel, stiller en goedkoper dan Trastevere of het Centro Storico, met tweepersoonskamers meestal rond €110–€160. De rustigste straten zijn rond Piazza Santa Maria Liberatrice en omhoog richting de Aventijn; de levendigste, en luidruchtigste in het weekend, liggen nabij de Via di Monte Testaccio, waar de clubs tot laat open zijn. Accommodatie hier is meestal B&B’s, apart-hotels en designflats in plaats van grote hotels, wat bij de wijk past. Je koopt geen lobby. Je leent een wijk.
{{HOTELS}}
Het is een goede uitvalsbasis voor food-georiënteerde reizigers en terugkerende bezoekers die blij zijn om monumenten voor de deur in te ruilen voor een korte metrorit en een tafel vol Romeinen. Eerste bezoekers die in tien minuten naar het Colosseum willen lopen, geven misschien de voorkeur aan Monti, maar Testaccio geeft je iets nuttigers dan gemak: het gevoel dat de stad nog steeds bewoond wordt.
Rondkomen
Piramide station op metrolijn B is de poort, gelegen aan de noordoostelijke rand van de wijk naast de Piramide van Cestius. Vanaf daar is Colosseo een kort ritje van twee stations, en Termini is maar een paar haltes verder. Roma Ostiense station is verbonden met Piramide, wat Fiumicino gemakkelijk maakt via de FL1 regionale lijn en aansluitingen — ongeveer 40 minuten van deur tot perron. Voor een Romeinse wijk is Testaccio ongewoon gemakkelijk te lezen. Het stratenplan is vlak, de straten zijn breed, en je kunt de hele wijk te voet doorkruisen zonder het gevoel dat de stad je probeert te straffen omdat je geen taxi hebt genomen.
Trastevere is een kwartiertje lopen over Ponte Sublicio of Ponte Testaccio, terwijl de tuinen en de sinaasappelboomgaard van de Aventijn een korte klim zijn. Tramlijn 3 en bussen langs de Via Marmorata en Via Galvani vullen de gaten die de metro niet bereikt. Voor de meeste reizen loop je binnen de wijk en neem je de metro naar buiten. Een enkel BIT-ticket dekt metro, tram en bus voor 100 minuten. Rome kan een ingewikkelde stad zijn; Testaccio, vreemd genoeg, is dat niet.